Wykrycie wad anatomicznych
Wrodzone wady macicyMięśniaki
Zrosty wewnątrz jamy macicy
Nieprawidłowości w budowie macicy mogą być wrodzone (obecne od urodzenia) lub nabyte - spowodowane obecnością mięśniaków w ścianie macicy lub też - co już rzadziej się spotyka - zrostami wewnątrz jamy macicy.
Wrodzone wady macicy
Wady te są stosunkowo często spotykane. Szacuje się, że występują średnio u 1 kobiety na 100. Ich powstawanie związane jest z embrionalnym rozwojem macicy.
Rozpoznanie wad wrodzonych macicy jest możliwe czasem na podstawie badania ginekologicznego (np. w sytuacji, gdy mamy do czynienia z podwójna pochwą lub podwójna szyjką macicy, ale te anomalie są rzadziej spotykane). Może też się opierać na badaniu USG, na badaniu rentgenowskim czyli histerosalpingografii (HSG) lub na histeroskopii.
Histerosalpingografia (HSG)
Jest to badanie rentgenowskie, które ma na celu określenie kształtu jamy macicy oraz stanu jajowodów. Przeprowadzane jest ono w pracowni RTG bez znieczulenia (jest zbędne), w pierwszej, folikularnej fazie cyklu (po miesiączce a przed owulacją) - zresztą jak wszystkie badania RTG, aby nie doszło do ewentualnego napromieniowania zarodka.
Do pochwy wprowadzany jest wziernik, szyjkę unieruchamia się specjalnymi narzędziami, co może być trochę nieprzyjemne. Dalej do kanału szyjki macicy wpuszcza się za pomocą specjalnej strzykawki płyn kontrastowy. Wypełnia on jamę macicy i jajowody i uwidacznia na zdjęciu rentgenowskim. Zdjęcia te pozwalają ocenić, jak płyn przepływa przed drogi rodne. Następnie narzędzia się wyjmuje i pacjentka, po krótkim odpoczynku może iść do domu. Zabieg ten nie jest bolesny, czasami w czasie podawania kontrastu pojawiają się bóle podobne do miesiączkowych, zazwyczaj krótkotrwałe. W razie potrzeby można poprosić o podanie środków przeciwbólowych.
Histeroskopia
Badanie to polega na wprowadzeniu do jamy macicy przez kanał szyjki cienkiego urządzenia optycznego (histeroskopu). Nie ma potrzeby znieczulenia. Zabieg ten ma na celu ocenę budowy ścian macicy i miejsc, w których dochodzą do niej ujścia jajowodów. Pozwala rozpoznać wrodzone wady macicy, polipy i mięśniaki, a także zrosty wewnątrzmaciczne. Część z tych nieprawidłowości można usunąć za pomocą histeroskopii operacyjnej, wtedy wskazane już jest znieczulenie ogólne.
Wrodzone wady macicy a poronienia
Zazwyczaj wady w budowie macicy nie przysparzają jakichś problemów w czasie ciąży, choć niekiedy może się to zdarzyć. Macica dwurożna rzadko jest przyczyną poronień nawracających, a jeśli osoba z taką macicą roni, to raczej z całkiem innych powodów. Jedynie u bardzo niewielkiej liczby kobiet z nawracającymi poronieniami za ich przyczynę można uznac wady macicy.
Mięśniaki
Co to są mięśniaki? Są to łagodne guzy warstwy mięśniowej ściany macicy, spotykane tym częściej, im kobieta jest starsza. Rzadko więc pojawiają się przed 20 rokiem życia. Statystyki pokazują, że u kobiet 40-letnich stwierdza się je średnio u 1 na 5. Rozmiary mięśniaków mogą być różne - od wielkości groszku do wielkości melona. Mogą również występować w różnej liczbie - od jednego do setki. Zazwyczaj jest ich mniej niż 10 i rozmiarami nie przekraczają grjpfruta.
Przyczyny powstawania mięśniaków są nieznane. Nie wiadomo też, jak można im zapobiegać. Nieco częściej pojawiają się u kobiet, które nie rodziły. Mięśniaki mogą umiejscawiać się w ścianie macicy, mogą uwypuklać się do jamy macicy lub wyrastać z zewnętrznej powierzchni macicy w stronę jamy brzusznej. Mogą one spowodować znaczne powiększenie trzonu macicy i zmianę kształtu jamy macicy. Niektóre mięśniaki można rozpoznać za pomocą badania ginekologicznego, inne za pomocą histeroskopii lub histerosalpingografii. Większość udaje się wykryć za pomocą badania usg.
Wiele kobiet z mięśniakami w macicy zachodzi w ciążę i nie ma z tego powodu żadnych problemów. Może się jednak zdarzyć, że mięśniaki sprawiają pewne problemy na początku lub na końcu ciąży. Do wczesnych problemów zaliczamy: zaburzenia implantacji, poronienia w pierwszym i drugim trymestrze.
Mięśniaki rzadko bywają powodem nawracających poronień. Nawet jeśli kobieta ma za sobą dwa poronienia i stwierdza się u niej mięśniaki, to najprawdopodobniej przyczyna poronień leży gdzie indziej. Niektóre mięśniaki powinny być usunięte, inne w zależności od stopnia zaburzeń, które powodują. Mięśniaki można usuwać drogą pochwową (poprzez wyłyżeczkowanie jamy macicy) lub za pomocą histeroskopii operacyjnej. Reasumując, mięśniaki choć częste występują, to rzadko są przyczyną poronienia, chyba że wystają do wnętrza jamy macicy. Wtedy potrzebna jest operacja, w czasie której zostaną usunięte.
Zrosty
Jest to dość rzadko występujące powikłanie, zazwyczaj następstwo wyłyżeczkowania macicy, zwłaszcza wykonanego w ciągu 3-4 tygodni po porodzie. Jeśli powodują one poronienia lub niepłodnośc, można je usunąć za pomocą histeroskopii. Należy jednak pamiętać, że leczenie to nie jest w pełni skuteczne i może nie przynieść spodziewanej poprawy płodności.
opracowano na podstawie "Poronienia" Gilian C. L. LachelinZobacz też:
Badania i zabiegi diagnostyczne w schorzeniach ginekologicznych - część 2. - z serwisu www.forumginekologiczne.pl
Wszystko o laparoskopii – informacje dla pacjentek. - z serwisu www.forumginekologiczne.pl
Histeroskopia - z serwisu www.zdrowie.med.pl
Histero-salpingo-sonografia z użyciem kontrastu - ambulatoryjna metoda oceny drożności jajowodów. - z www.libramed.com.pl
Diagnostyka niepłodności kobiecej (histerosalpingografia...) - z www.dziecko.sitech.pl
Trudności z zajściem w ciąże - z www.dziecko-info.com, można tu znaleźć także informacje o wadach macicy.
Rekomendacje PTG - można tu znaleźć także informacje dotyczące oceny anatomii narządów płciowych
usunięcie przegrody a ciąża - wątek z www.nasz-bocian.pl
macica dwurożna - wątek z forum "Niepłodność" na GW
macica dwurożna - wątek z www.nasz-bocian.pl
Mięśniaki macicy - z serwisu www.resmedica.pl
Mięśniaki macicy - informacje dla pacjentek - z serwisu www.forumginekologiczne.pl
Mięśniaki w ciąży - ginekolog radzi z www.edziecko.pl
Mięśniaki macicy - książka o mięśniakach macicy
Mięśniaki macicy - najczęściej zadawane pytania